Thursday, April 17, 2014

Paasfees in Bloemfontein



Die begin van Paasfees begin môre, Goeie Vrydag. Ons herdenk môre die kruisiging van Jesus Christus. Hierdie fees loop hand aan hand met die Joodse Pessachfees. Dit maak my rustig om te weet, dat alhoewel die Joodse en Christen geloof op so baie vlakke verskil, vier albei die volgende paar dae ’n fees van bevryding – die Israeliete of dan nou Jode se bevryding uit die Egiptiese slawerny, die Christene die kruisiging en opstanding van Jesus uit die dood. Hierdie naweek is dus ’n naweek vir Geestelike rus en dan nou liggaamlike rus ook vir die wat nie Saterdag werk nie.

My laaste Paaseier skattejag was nog in Kuruman gehou, by my ouers. Ons was al groot…volwasse…wel, sommige mense sal dit sien as “te groot vir sulke speletjies”. Ons almal was daar, tot die kêrels en my pa het die Sondag vir ons paaseiers weggesteek en terwyl my ma die oggend in die kombuis staan om ’n ete voor te berei, soek ons paaseiers. Ek onthou diant ons het so gelag, want my pa het die eiers eintlik net op lukrake plekke neer gesit: op die bank se rugkant, op die dvd-speler se laaitjie-ding, op die bokant van die motor se band. En die beste van alles was dat mens dit nog steeds miskyk, want jy soek mos diep. Ek sal dit graag vir ons seuntjie ook wil doen, maar ek dink op die stadium sal ons hond die sjokolades voor hom kry en verorber.

Ons sal daarom die versteekte eiers ruil vir ’n salige uitstappie in een van Bloemfontein se tuine. Die Universiteit van die Vrystaat het die mooiste grasperke en fonteine waar mens eintlik rustig kan lê en boeklees, maar ek sien die plek op ’n daaglikse basis en sal verkies om nie my naweke ook hier deur te bring nie. Die ander opsies is die Botaniese tuine en Oliewenhuis. Hierdie is wel nie die enigste plekke te sien in Bloemfontein nie, maar ek moet darem ’n geleentheid kry om weer iets te kan skryf.

Ek was baie verras met Bloemfontein se Botaniese tuine. Jy sal die tuine kry as jy met Rayton pad Johannesburg se rigting ry. Daar is gelukkig aanwysingsborde, want ek kan jou moontlik laat verdwaal. Die tuin is in ’n bos vallei geleë en deur heuwels omring. Hulle is toegewyd aan die kweek en vertoning van die streek se flora. Die tuine is die eerste keer in 1969 oopgemaak en soos die res van die Vrystaat, is daar geskiedkundige elemente te sien: die kurator se huis is deur die Tweede Wêreldoorlog Italiaanse krygsgevangenes gebou; die ou klip mure is gedurende die Suid-Afrikaanse Oorlog deur die Britse troepe gebou ; en prehistoriese pottebakkery oorblyfsels gevind in die omgewing is op die skou in die Onderwys -sentrum. http://www.southafrica.net/za/en/articles/entry/article-southafrica.net-free-state-botanical-gardens Die tuin is groot en nie so droog soos die res van Bloemfontein nie. Ek sal vir ure in die tuin kan loop en die natuur net inneem. 

Oliewenhuis het ook ’n groot grasperk beskikbaar en is ideaal vir piekniek, nie so ideaal vir krieket speel nie. Oliewenhuis is een van Bloemfontein se kunsmuseums en is in Henrystraat geleë (nr 16) daar is ’n restaurant ook beskikbaar. Die tuin is beskikbaar tussen 08:00 en 17:00 en so lank jy nie deel is van ’n groep van 20 mense nie, kan jy verniet op die skaduryke gras gaan lê. Hier kan ek myself ook vir ure besig hou. Die algehele stilte van die plek gee my vrede in my gemoed en krag om weer die dag aan te pak. Volgens die webblad (http://www.nasmus.co.za/museum/satellite-museums/oliewenhuis-art-museum/introduction) kan jy ook jou honde hierheen neem, maar moet nie ’n steurnis vir ander mense wees nie.

Op die stadium word ons uithangplekke bepaal deur hoe hulle voorsiening maak vir kinders. Ons gee daarom op die stadium voorkeur aan die Spookhuijs, by Emoya Estate, maar dit is nie ’n rustige liggaamlike rustigheid wat jou hier omhels nie, maar die wete dat jy jou kind kan dophou terwyl jy jou koffie kan geniet.

Wednesday, April 16, 2014

Skenk bloed en red 'n lewe of drie



Ek is nie baie lief vir naalde nie. Ek verdra hulle, maar ek is nie mal daaroor nie. Tog kan een eenheid van jou bloed tot drie mense red. Met die Paasnaweek wat by ons voordeur staan, en daar weer oor die volgende twee weke baie mense op die pad gaan wees, wil ek graag vra: Gaan skenk bloed. Dit is nie asof ek ’n gereelde skenker is nie. Ek was 16 die eerste keer toe ek in die tou gestaan het. Min wetend dat my epilepsie diagnose veroorsaak dat dit nie vir my veilig is nie.

In 2010 het ek weer probeer aangesien ek 7 jaar aanvalloos is en ek reeds in 2005 opgehou om die medikasie te gebruik. Ek moes omtrent heel oggend met myself praat, want ek sien net hierdie naald so dik soos my arm voor my. Ons begin die oggend met ’n stewige ontbyt. Volgens die kriteria is ons albei gesond om te skenk: ons albei weeg meer as 50kg, is tussen die ouderdom van 16 en 65, en nie een van ons het ’n seksueel oordraagbare siekte nie.

Ons ry na die naaste kliniek wat op daardie stadium die een by Pick n Pay Hyper in Fichardpark was. Ek sê nie ’n woord nie. Wit soos ’n laken, maar ek gaan bloed skenk. Ek wil dit doen en dis goed want jy kan ’n lewe red. Ek vul die vorm in, gee my persoonlike inligting en antwoord al die vrae oor my gesondheid, asook seksuele en sosiale gedrag. Terwyl die verpleegster die vraelys mondelings met my deurgaan, word my bloeddruk, ystervlakke en hartklop getoets. Is my hart nog waar hy moet wees, want hy klop in my keel?

Ek slaag die toets, ek mag skenk. Hulle sê dit vat 30minute om te skenk. Ek dink ek het vir 10minute gesit. Ek was die heeltyd gespanne oor hierdie dik naald wat hulle in my arm gaan druk. Dit gaan seer wees, ek gaan huil. Hoekom doen ek dit? Ek wil nie meer nie! Maar ek sit en pomp die balletjie met my hand sodat die are kan uitstaan. Die verpleegster kom al hoe nader met die naald; eina, eina, eina.”Moet my asseblief nie seermaak nie” fluister ek sag. Naald is in en ek besef ewe skielik dat dit eintlik nie so erg was nie en ek begin ontspan. Blaai deur ’n paar tydskrifte en gesels met my man. Toe begin my ore suis en ek raak naar.

Ek moet sê, die personeel was baie vinnig om die naald uit my arm te kry, die stoel te tiep en die waaier op my te kry. Definitiewe punte vir hulle. Ek het met hierdie episode seker nie drie mense gered nie, maar hopelik ’n pasgebore baba. Ek vertel wel met trots dat ek wel daar was en alhoewel ek nie ’n suksesvolle 30min se skenking kon gee nie, was ek wel daar.

Daar is verskeie plekke in die land en dus die Vrystaat waar jy kan gaan bloedskenk. Daar is ’n baie hulpvaardige kaart op hulle webblad beskikbaar wat sommer aanwysings verskaf: http://www.sanbs.org.za/index.php/where-can-i-donate. 

Daar is ook mobiele eenhede beskikbaar, maar my ervaring het hier gewys dat jy aansienlik meer geduld moet hê aangesien hulle nie noodwendig genoeg personeel beskikbaar het nie.

Vir meer inligting besoek die SANBS se webblad: http://www.sanbs.org.za of hulle Facebookblad: https://www.facebook.com/SANBS

Ek gaan die week weer skenk.

Tuesday, April 15, 2014

Welkom in die Vrystaat



Jy sal die Vrystaat in die hartjie van Suid-Afrika vind, waar Lesotho styf teen hom in ’n boontjie vorm lê. Die provinsie vind homself tussen die Vaalrivier aan die noorde en die Oranjerivier aan die suide. Die Vrystaat is bekend vir sy vlaktes, waar jy oor die graslande en mielievelde tot in jou toekoms kan uitstaar. Tog, aan die Noordooste van die provinsie begin die sandsteen berge uitstaan en jy wil jou verstom aan die skoonheid van die omgewing, slegs ’n paar kilometers weg van nêrens en niks.

Die provinsie is die graanskuur van Suid-Afrika en staan as gevolg van die landbou en die ryk goudvelde sentraal tot die ekonomie. In Mei 2011 het Manguang Suid-Afrika se nuutste metropool geword en beskik oor ’n gevestigde institusionele, opvoedkundige en administratiewe infrastruktuur. Die provinsie huisves die Appèlhof, die Universiteit van die Vrystaat en die Sentrale Universiteit van Tegnologie.

Die hoofstad van die Vrystaat is Bloemfontein. Die taalverspreiding is 64.2% Sotho, 12.7% Afrikaans, 7.5% Xhosa. Volgens die 2011 Sensusopname is daar 2 745 590 mense woonagtig in die provinsie, wat 5.3% van die land se bevolking uitmaak. Die totale oppervlak van die Vrystaat is 129 825 vierkant ’n meter, 10.6% van Suid-Afrika se oppervlakte en dus die derde grootste provinsie in die land.
http://www.southafrica.info/about/geography/free-state.htm#.U00KMKKqrRQ#ixzz2ywwipW5h

My eerste ervaring van die Vrystaat, wat ek regtig kan onthou, was in 2005. Ek het gedink dit was die lelikste plek wat ek nog ooit gesien het. Ek het groot geword in die Boesmanland en daarna Namakwaland en was vir ’n tydjie in Stellenbosch. Ek het die Wes-Kaap geken, asook die Suid-Kaap se woude en landskappe. Ek was al in Mpumalanga by Pelgrim’s Rest en Sabi Sabi, ek het God’s Window gesien, in die Tsitsikama woude gestap en kreef uitgehaal in die Weskus by McDonald’s baai. Waarom straf my ouers my so om my Bloemfontein toe te stuur om te gaan studeer?

Ek dink nou nog terug aan die roesbruin, amper rooi sand wat so oor die droë vlaktes gewaai het, ek met my ken op my knieë in my pa se groen Toyota Camry moes maar die trane wegsteek tot my pa my die volgende dag groet. Ek is net hier vir drie jaar tot ek my graad voltooi het. Ek gaan weer terug na die see, die berge en seker maar die wynlande. Waar trek ons nou? 15 April 2014 en ek is steeds hier. Ek het my hart hier verloor, nie net my lewensmaat hier ontmoet nie, maar oor die landskappe, die ooptes en dan so af en toe ry jy ’n entjie tot by die voet van die Maluti berge en ek voel my gemoed in die hemelruim opvaar, want die dag toe my pa my hier afgelaai het, het hy my eintlik huis toe gebring.